Scathlan 3
Chomh maith le sin bhf tionchar dfreach ag an Phlandail Ultach ar an cheantar seo, mar gur bhunaigh Rialtas Shasana Coimisiun i ml Mhean F6mhair 1609 faoi Arthur Chichester le fiosru a dheanamh ar an 'unchartered territory' seo, an ait a dtugtar Dun na nGall uirthi inniu. Ba seo an t-am a roinneadh an Chontae ina baruntachtai agus tugadh an talamh do Shasanaigh, D'Albanaigh agus do Phrotast(maigh, ainmneacha cosuil le Sandford, Dutton agus McCullogh. Sin agat sfol an aighnis - ar thaobh amhain, na teaghlaigh Ghaelacha a dfbrfodh chomh maith leis an chorradh is 200 a bhf ina gc6naf anseo cois farraige agus ar na hoileain; ar an taobh eile bhf na pland6iri 6 Shasana agus 6 Albain a fuair talamh agus a raibh creideamh agus cultur faoi leith acu. Cad chuige gur sa 19u cead a thosaigh an t-achrann idir shliocht an da dhreama seo? DAONRA - FOROINNT - CiOSANNA AGUS CANACHA Sa chead ait thainig meadu m6r ar dhaonra na par6iste sna blianta roimh an Ghorta Mh6r. Claonadh naisiunta a bhf anseo - glactar leis go raibh daonra de 4 mhilliun sa tir in 1785 ach go raibh 6.8 milliun ann in 1821 agus 8.2 milliun in 1841 (nuair a rinneadh an chead daonaireamh oifigiuil). Ni raibh ina gc6nai i nGaoth Dobhair sa bhliain 1650 ach thart fa 200 duine. Sa bhliain 1837 airitear go raibh tuairim is 4,000 duine sa phar6iste. Is e an toradh a bhi ar an ardu daonra seo n6 go raibh an talamh a fho– roinnt de shior agus go raibh se ag eiri nios gainne de reir imeacht an ama. Sa dara hait bhf ualach trom cfosanna agus canacha le hioc ag na daoine - deachmhaithe (tythes), cios an tiarna talaimh, rata na mbocht, gearrthafocha (cesses) agus ciosanna sealadacha eile. UINEIRI URA: An fath is tabhachtaf a ba chuis leis an achrann n6 go dtainig athru iomlan beagnach ar uineireacht an talaimh sa cheantar i dtriochaidf agus i ndaichidi an 19u cead, agus gur athraigh saol na ndaoine da reir. Sa bhliain 1838 cheannaigh Lord George Hill nios m6 na leath de phar6iste Ghaoth Dobhair. Ba 6n Chaptaen Charles Frederick Stewart a bhf ina ch6naf i dTeach Chorran Binne a cheannaigh se an Gweedore Estate 2 agus cheannaigh se Min Corbhaic 6 John Austin in 1862 agus Cnoc An Stolaire. 3 Nfor choinnigh an Captaen Stewart ach ceantar amhain i nGaoth Dobhair, Cnoc Fola, agus nuair a fuair se bas in 1840 fuair a mhac, Rev. Charles Stewart, an talamh, agus ina dhiaidh sin, Mrs. Aine Stewart (beancheile n6 inion Rev. Stewart). Cheannaigh Mrs. Russell Dun Luiche 6 Mr. Dombrain a bhf ina chigire ar na Coastguards anseo ar feadh sc6r go leith bliain ar £6,500 in 1844 n6 1845. Ba in 1845 a cheannaigh Rev. Alexander Brown Nixon an Ghlaisigh agus Bun An Leaea - bhf se i seilbh Mr. Copeland agus Mr. Finlay, tiarna neamhlaithreacha (i gc6nai as lathair) roimhe sin. Ba i gCloich Cheann Fhaola is m6 a bhf an talamh ag na hOlfartaigh (teaghlach 6n Ollainn a raibh tailte acu sa cheantar 6 1628), ach bhf dha bhaile fearainn i nGaoth Dobhair acu Glais Dobharchu agus Bun An lnbhir (seanainm ar Phort Uf Chuireain an lae inniu). Basa bhliain 1844 a cheannaigh John Obins Woodhouse cuid mh6r de phar6iste Chloich Cheann Fhaola agus baile fearainn amhain i nGaoth Dobhair, Min an 3
Made with FlippingBook
RkJQdWJsaXNoZXIy NzQxNzU3