Scathlan 3

Is cosuil go raibh eagla ar dhliod6irf na bpriosunach go ndaorfai Liam () Colla chun bais an la ina dhiaidh sin agus go raibh treimhsf fada prfosuntachta i ndan do go leor eile, agus is cosuil gur mheas dliod6iri an stait nach raibh an te a bhuail an buille a mharaigh an Mairtineach i measc na bpriosunach ar chor ar bith. Cuireadh i leith dliod6irf na bpriosunach gur threig siad na priosunaigh aglJS gur thruailligh siad an mhuinin a cuireadh iontu mar go raibh a fhios acu go raibh an ciste folamh. Saoradh na prfosunaigh uilig - ochtar acu - nuair a thainig na Liobaralaithe i gceannas i dtoghchan 1892 agus Lord Morley mar PhrfomhRunaf go hEirinn. (iv) Is beag an phairt a ghlac an Sagart Mac Phaidin i gcursaf polaitfochta 6 am na triallach ar aghaidh. Ar a laghad, ni raibh a phairt consp6ideach ma; a bhi roimhe sin. Thainig feabhas ar staid na dtion6ntaithe le Achtanna talaimh nfos fearr, le bunu Bhord na gCeantar Cung, le teacht an bh6thar iarainn agus le himeacht na dtiarnaL Chaith an Sagart Mac Phaidin dha threimhse i Meiricea ag cruinniu airgid do Ardeaglais Adhamhnain idir 1897 agus 1901, nuair a ceapadh e ina shagart par6iste ar lnis Caoil. Mhol an Dualtach saothar an tsagairt go hard: usuffice it to say that the people gained complete victory under the able and indefatigable guidance of Fr. McFadden over landlordism in the district. ,n19 . Is dnnte go .b.hfaca se toradh a shaothair: '"The Canon lived to see much of what he fought for achieved. He saw landlordism crippled and finally smashed; he saw the unquenchable fire of freedom kindled shortly before his death. ''50 FOCAL SCOIR 'Se an toradh a bhi ar an choimhlint idir na tiarnaf agus na tion6ntaithe n6 gur eirigh leis na tion6ntaithe seilbh a fhail ar a ngabhaltais fein. Ainneoin go dtainig go leor Achtanna talaimh isteach 6 1870 ar aghaidh, fs d6igh liom gur pr6iseas mall a bhi in aistriu an talaimh a cheannacht, a fheabhsu, a athroinnt agus a athdhfol, is beag tionchar a bhf aige ar an cheantar go dti gur tugadh cumhacht ceannaithe eigeantach d6 in 1907. Bhf cfos a ioc ag tion6ntaithe sa bhliain 1910 agus ina dhiaidh, ar eastat na nOlfartach. Nfor reitigh ceannacht an talaimh gach fadhb ach an oiread. Bhi go leor fadhbanna ag baint leis an talamh fein nach raibh aon smacht ag na tiarnai orthu . Mar a duirt Breandan Mac Cnaimhsf: "They had inherited a pernicious land system whose remedy was wholly beyond their best behaviour. " 51 Ach ar a laghad chiallaigh na hathruithe a tugadh 'un criche go raibh na tion6ntaithe ina n-uineiri anois ar a ngabhaltais - saor, gan cfos, gan bagairt dishealbhaithe, le saoirse agus s6. 22

RkJQdWJsaXNoZXIy NzQxNzU3