Scathlan 3

Bhi se de chliu ar na lochlannaigh go raibh lamh ar d6igh acu ar a bheith ag deanamh beorach as barr an fhra-oich. Chruinniodh siad blathanna an fhraoich sa tSamhradh agus ba as na blathanna seo a niodh siad an bheoir. Ba fhada leis na hEireannaigh go bhfaigheadh siad an 6rtha go rachadh siad fein ag obair. I ndiaidh an chatha ar Chnoc Fola cha raibh fagtha de na lochlannaigh ach beirt, an t-athair agus an mac. Thug na daoini leo mar phriosunaigh iad agus gheall a gcoimead agus a gceann beatha daofa da n-insiodh siad goide an d6igh leis an bheoir a dheanamh. Cha raibh aon duine acu sasta labhairt agus bhi eagla a bhais ar an athair go sceitheadh an mac an run agus d'iarr orthu an mac a chur chun·bais agus go ligfeadh se fein an run leo. Rinne siad mar a hiarradh ach ansin bhi an t-athair sasta nach scilfi an run agus duirt se nach n-inseochadh se fein go deo goide an d6igh leis an bheoir a dheanamh agus go raibh se chomh maith acu eisean a chur chun bais fosta. Agus faraor ba sin a dheireadh. Ta se raite fosta gur le linn troda leis na lochlannaigh a fuair an baile a bhfuil Machaire Loisce air inniu a ainm. Ta an baile seo suite ar an taobh 6 dheas den phar6iste ar an chrich idir Gaoth Dobhair agus na Rosa agus gar do bharr an Ghaoith. Chuaigh na lochlannaigh mas fior isteach ar oilean beag i mbeal an Ghaoith agus bhi na hEireannaigh cruinnithe i gcul ardain ar tir m6r ag fanacht leo a theacht i dtir. Las na lochlannaigh tinidh mh6r agus thosaigh siad a iompar aibhleogai dearga 6n oilean seo agus a gcaitheamh leis na diucaigh a bhi i gcul an ardain. Badh e deireadh an sceil go raibh an t-ardan loiscthe acu agus b'eigean dona Gaeil teitheadh. Tugadh An tArd Loisce mar ainm ar an ardan seo 6 shoin. Ina dhiaidh sin gaireadh Machaire Loiscthe ar an ait a bhi thart fan ardan agus sin · mar ata an t-ainm go dti an la inniu. I nDobhar Lar ta ait eile ar leir go bhfuil ceangal ag na lochlannaigh leis mar ata Oigh na Lochlannach. Is cosuil mar sin gur sheol na lochlannaigh ina gcuid badai suas an caolas seo a bhfuil Gaeth Dobhair mar ainm anois air. Is leir go raibh cuid de Armada na Spainne thart fan ch6sta ag deireadh an 16u ceid mar ta turas a dtugtar Turas na Spainneach air i nDobhar Lar fosta. Ba ghnach le daoini an turas seo a dheanamh go dti le fiordheireannas. AINMHITHE AGUS LOGAINMNEACHA 5 Ta cupla ait eile sa cheann theas de Ghaoth Dobhar a bhfuil baint ag an ainm ata orthu le anr6 an tsaoil ata thart. Is cosuil, le linn na dtiarnai talaimh agus le linn an chruatain a lean plandail Uladh, gur mhinic lucht an dli ag ruaig ar dhaoini bochta nach raibh abalta an dos n6 an gearradh a bhi orthu a dhfol. Ar dha 6caid a dtainig an lamh laidir ag iarraidh luach saothair a fhail da gcuid maistrf fagadh cupla ait eile agus ainm ur orthu. Is cosU'il ar chuairt amhain acu sin gur imigh na mna uilig agus na cearca leo isteach ar oilean beag taobh thiar den Bhun Bheag ag teitheadh roimhe na saighdiuirf. Chan fhuair na saighdiuirf m6ran eanlaith le tabhairt leo agus ariamh 6 shoin Oilean na gCearc ata mar ainm ar an ait a raibh na cearca ar coimead ag na mna . Nfos deireannaf na sin bhf baillf an tiarna agus an Sirriam ar a gcois ag iarraidh stoc ar bith a bhi fan ait a ghoid leo le dfol as riaraistf cfosa. An . 53