Scathlan 3

uair seo d'imigh na fir agus an stoc uilig leo agus go hairid an t-eallach agus isteach leo ar oilean eile a dtugtaf go dti sin Oilean Bhun Dobhair air direach in aice an Bhun Bhig. Badh e an cineal eallaigh a bhf coitianta san ait an uair sin eallach breac n6 riabhach mar a thugadh na daoini fein orthu. Nuair a bhf an chontuirt thart agus thainig na daoini amach as an oilean leis an stoc arfs baisteadh ainm ur ar an oilean Oi/ean na Riabhach. 0 tharla sa duithche seo muid ta se chomh maith againn tagairt do ait bheag eile ata in aice an Bhun Bhig mar ata Ard an Ghliogair. Mar seo a fuair se a ainm. Bhfodh caoirigh go fairsing sa tsean am ag daoini sfos fan chladach in aice Bhun Dobhair agus mar a tharlafonn go minic bhi madaidh ag tabhairt drochbhail orthu, madaidh tire agus madaidh ruaidh. Bhi baruil ann fosta go raibh daoine a ngoid. Smaoitigh duine siosmaideach gur mhaith an plean ceangaltan beag a chur fa mhuineal na gcaorach a dheanfadh torman nuair a bheadh a dhath ag gabhail fa dtaobh daofa. Ba ghairid an seal go mbfodh gliogar ar siul ag na failleagain agus ag na sligeain a bhf crochta fa na muineail agus b'fhura~t do na daoinf a theacht i gcuidiu ar na caoirigh bochta . Thart fa bhun ardain a bhiodh an gliogar agus mar sin a d'fhas Ard an Ghliogair mar ainm ar an ait. AITAINMNEACHA AGUS CURSAi CREIDIMH Is fada baint ag cursaf creidimh le cuid de ainmneacha phar6iste Ghaoth Dobhair. I bhfad siar sa chianstair thainig Naomh Colmcille agus beirt de lucht a chomhaimsire Fionan agus Dubhthach go cladach Phort Mhairs ag suit ar a ghabhail go Toraigh leis na paganaigh a thabhairt chun creidimh. Bhf coimhlint eatarthu fan te a rachadh go Toraigh agus suas leo ar chnoc in aice laimhe ar a dtugtar 6 shoin Cnoc na Naomh le socru a dheanamh ce acu a gheobhadh cead a ghabhail chun an oileain. Thoisigh siad a chaitheamh bata ionsair an oilean ach chuir an bheirt a chaith roimh Cholmcille a gcuidiu fein roimh chuidiu De agus d'fhag sin gur thit a mbata i bhfad 6n sprioc agus ta a n-ainm inniu ar na pfosai talaimh ar ar thit an bata an la mioruilteach udaidh, Teampall Fionain agus Oilean Duithche. D'eirigh le Colmcille a bhata a chur go Toraigh agus chonaic sibh i sceal na Mic 0 gCorra goide a rinne se le bunadh paganta an oileain sin lena bhrat. Is e Cnoc na Naomh seo an teorainn thoir thuaidh ata le par6iste Ghaoth Dobhair inniu agus is le tion6ntai bhaile Ghlais An Chu piosaf m6ra den chnoc. Is e Glais an Chu an baile is faide soir de bhailte Ghaoth Dobhair. ALLT NA PEISTE 0 tharlaigh muid ag caint ar Naomh Fionan ta se chomh maith againn tracht bheag a dheanamh anois ar thobar A/It na Peiste agus ar an d6igh a bhfuair an tobar iontach seo a ainm. Maidin dheas chiuin amhain sa tSamhradh bhf Fionan agus fear bacach ag deanamh a mbealaigh i gcurachan thart le gob thoir thuaidh. na hEireann. Bhi naomh eile sa churachan leo fosta agus 6 bhf an la sonraitheach te bhuail tart bocht Fionan agus d'iarr se ar bhacadaf deoch uisce a fhail d6. Duirt bacadai bocht leis gur dhoiligh sin a dheanamh san ait a raibh siad ach d'ordaigh Fionan a ghabhail i dtfr ar an chreig a bhi in aice laimhe. Ta an chreag 54