Scoil na gCruach 1907-1971

AG FANAiOCIIT FA NA CRUACHA Ch aith me giota de gheimhreadh agus d 'earrach na bliana 1964 fa na Cruacha agus fa dha cheann de na tri par6isti lena rnbaineann siad - Par6iste Inis Caoil agus Par6iste Chill Taobh6ige (n6 Par6iste na nGleanntach agus Par6iste Ghlcann Fhinne mar a bheirtear orthu). Ach oiread le bunus na gcomharsan, bhf du il mhillteanach ag Brid agus Eoghan sna cartai agus ba mhinic na cartaf amuigh ar an bhord acu oicheanta geimhridh sa teach sin agus spor t go maidin againn ann. Bhf lamh mheasartha agarn fein ar na cartaf - fiche cuig agus fo ist go speisialta - 6 tharla duil nimhe a bheith ag mo mhuintir fein sa bhaile i dTfr Eoghain iontu. Is maith a sheas an meid sin <lorn ach ba bheag de mhaith an Bearla brea a chleachtaftf sa bhaile le Jinn cearrbhachais gona nathain bheaga ghonta agus a chuid chomharthaf cliste agus treoirinteachtaf rundiamhracha faoi anail , cuid acu nach mbeadh m6ran nfos m6 i gceist iontu ach gnusach taf aonsio llacha, ach gnusachtaf beaga a bhf Ian de bhri. Nf raibh feidhm ar bith leis an Bhearla sin , ar nd6iche , san ait sin; prin tfseach t eile in imirt chartaf a bhf i ndan <lorn mas ea, agus b'eigean dom luf isteach ar na n6sanna agus na nathanna a bhain le himirt chartai a fhoghlaim i nGaeilge chun pairt iomlan a gh lacadh sa sport. Chuir na ceachtanna teangan sin ar mo chumas gneithe de n chanuint a thabhairt liom go paiteanta agus d'fhag go raibh glacadh liom mar chearrbhach de na cearrbhaigh sa chomhluadar ghealghaireach sin. Nforbh e sin an t-aon rang teangan a d'fhreastail me agus me ag fanafocht fa na Cruacha mar, cupla bliain roirnhe siud, bhf de phribhleid agamsa agus dream beag eile mic leinn Maire Bean Uf Cheallaigh - Mary Amrais - bean uasal de chuid na haite, a bheith ina maistreas orainn i seanscoil na gCruach, ait a raibh si ina prfomhoide san am. Ba e Cornhaltas Uladh a d'eagraigh an cursa sin i ndiaidh do bhaicle bheag againn a bhf ag freastal ar Ollscoil na Riona i mBeal Feirste a dhul chun cain te le Gear6id Mac Giolla Domhnaigh, Runaf an Chornha ltais, fan duil a bhi againn seal a chaitheamh fa na Cruach a chun feabhas a chur ar ar gcuid Gaeilge. Ba mh6r a chuaigh an cursa samhraidh sin a thug Maire chun tairbhe duinn uilig ar an uile dh6igh. Ar an chead dul sfos, bhf muid cfocrach chun eolais agus bhf muinteoir ar d6igh againn, duine a bhf ar maos ina duchas fein , duchas na gCruach. Anuas air sin, bhf na ranganna ar ard-chaighdean - go deimhin fein, feadaim a ra gur ar leibheal ollscoile a bhi siad, mar is le ir 6 na n6taf eolgaiseacha a breacadh sios iontu. 105