• • 4. Nuair a Smaointim Air (Le LIAM MAC REACHTAIN) Bhi tagairt agus leirmheastai ar na nuachtain le deidheannai faoi shaol agus faoi shaothar Phadraig Mhic Ghiolla, an te ud as Tir Chonaill a sholathraigh cail d6 fhein le urscealtai macasamhail 'The Rat Pit.' Agus chuir sin ag smaointiu me ar an chaoi bhocht a bhiodh ar na deoraithe sealadacha a d'imiodh as an Ghaeltacht le trifle miosa a chaithcamh ag cnuasach preatai d'fhcirme6iri na hAlba. Nil a fhios ag einne ach aca fhein go direach comh hole is a bhi a gcas. Chuaigh me fhein ann bliain amhain, agus go dtigidh thoir anoir, beidh nairc orm, naire as m'aineolais, agus naire as mo chine fhein a dhisbeagadh. ' I gceann mo chuigiu bliain deag a bhi me nuair a chinn me ar imeacht le scata as Ardai an Duin a theadh anonn achan bhliain chuig an 'taty-hokin' ' agus a d'fhanfadh ansin leis an 'Scotch Harvest' a chruinniu. An bhliain roimhe sin, ba ag Kirkintilloch a tharlaigh an trag6id a b'uafasai dar ndaoine, se sin d6dh dornan daoibh i mbothan. ' •ct Nil me gha ra nach raibh CUI bheag den locht ortha-measaim fhein 6n taithi a fuair me go raibh corr-dheoch dha dhuirniu-ach, ba richuma leis na feirme6iri Albanacha cad e mar a bhi ncithc a fhad a bhi siad ann leis an fhomhar preatai a bhaint. Bothan stain agus sraide6g:i cocain a bhi againn, bcirt ag codladh in achan leaba. Nimis ar gcuid i sciobal, ait a raibh clair iomadu\a amaid sintc trasna a cheile i gcrot boird. 'Bully beef' agus aran geal, 'batch' na hAlba a d'ithimis, agus m'fhocal doibh nar ith me "bully beef" 6n uair sm! Ba scacht mcas;i ar ndoigh, an chaoi a bhiodh ar na Conallaigh a theadh trasna ansin in aimsir Phadraig Mhic Ghiolla. Ba Phalas gleoite an t-aras a bhi againn i bhfarradh is an didean suarach a NEWS AND DAILY FEATURES News -· Week-days, 8 a.m., 9 a.m., 10 a.m., 11 a.m.. 12.01 p.m., 12.59 p.m., 3 p.m., 5 p.m., 6.30 p.m., 8 p.m., 9 p.m., 10.15 11.30 p.m.. Sunday - 10.15 a.m., 1.30 p.m., 6.30 p.m., 10.00 p.m., 11.30 p.m. Nuacht - 6.01 p.m., 10.00 p.m. Sponsored 8.15 a.m. 9.00 1.45 2.45 programmes a.m., 1- 1.30 p.m.. p.m. Angelus- 12 noon, and 6.00 p.m. FRIDAY - 5.0l, Young Munster On The Air. 5.30, The Wonderful Adventures Of Nils. 6.01. Nuacht Aous Caint Na hAoinc. 6.25, Focal O~ Dochtuir. 6.45. Sports Stadium. 7.30, Tommy O'Brien Rcco1ds. 8.01 Ceili Review. 8.15. A Munster Journal. 8.45, Ccannrodai Eireannach I fCursai Ceimice. 9.01, Symphony Concert. 9.55. Records. 10.30 Around The Town. 11.00, Sponscired. SATURDAY - 11.01, Midmornth ugtai daoibh ins na lacthanta udai. Ole is uilc is mar a bhi na coinniollacha, ni chuca suid ata me an babhta sco, ach, chuig an aincolas sin dar thagair me cheana. Bhiodh cuifeallan amhain againn ag sclabhaiocht ar fheirm airithe i ngar d'ait a dtugtar Kirkcolm air, fa bheal Loch an Rianaigh. Bearl6iri a bhi ionainn ar fad, agus gan ach an chuid a ba lu den oideachas againn lena chois. Chastai dreamanna eile orainn 6 am go cheile, ag Aifreann an Domhnaigh, n6 istigh i Sreath an Radhair oiche Shathairn, ach, ni Bearla a bhi ag na cuifeallain eile. Ni raibh a fhios againn cad e an teanga a bhi aca, ach, leathnaigh an sceal inar measc go raibh siad dar maslu, ni folair. Ta an n6s sin coitian f6s ameasc lucht an aineolais a deir, nuair a chluin siad scaifte ag spalpadh Gaeilge go bhfeadfadh siad a bheith ag caitheamh mallachtai ortha! Sin go direach mar a bhi linne, agus bheartaiomar ar ionsai a thabhairt ortha. Agus a leitheid d'ionsai! Rud comh fealltach naireach ni fhaca me ariamh, agus ce gur iompaigh mo ghoile bun· os ceann lena linn, dar liom gur den chrogacht e pairt a ghlacadh ann. Istigh i bpairc na bpreatai a bhfomar, agus b)li a fhios againn na Conallaigh a bheith ag teacht amach 6 Shreath an Radhair ar thrucail achan mhaidin. Chuireamar luiochan rompa. I bhfolach i gcul clai a bhiomar, agus nuair a thainig an trucail i ndeas duinn, luiomar ortha le clocha m6ra. Bhi suas le cuig claigne dcag ar an trucail sin, agus bhi thart fa sc6r inar measc fhein. Is feidir a shamhailt cad e an t-arbhach agus an bhuistcoireacht rinncamar ar na creatuir anbhfainnc udai. Ni raibh siad ag duil le ionsai de chineal ar bith. Ni raibh siad namhadach, fiu, ach, dar fia, thugamar le fios doibh nach gcaithfeadh siad ing. 11.15, Let's All Sing. 11.30, What's My Line? 12.45, We~k-End Sport. 2.45, Music In The Afternoon 4.00, Racing : Irish Cambridgeshire. 4.15 (approx.) After The Races. 5.01 Piano Tunes. 5.15, Junior Sports Magazine. 6.01, Nuacht Agus Caint An tSathairn. 6.30, News. 6.45 Who's News? 7.15, Reacaireacht An Rfadaigh-4. 7.45, This Week At The United Nations. 8.01, Dear Sir Or Madam. 8.30, Not So Green. 9.01, Invitation Concert. 10.30, Ceili House. 11.00. Sponsored. 11.15, Birth Of A Ballad. SUNDAY - 10.30, High Mass. 11.15, Signpost And Records. 11.30 Harvest Thanksgiving Service. .K'2.30 American Journey. 1.00, Not So Green. l.35, Provincial News Round-Up. 2.00, Town Hall Tonight 2.45. An Coiciosan. 3.10, National Football League Final (1st leg); 4.35 (approx.), White, Green And Gold. 5.00. Ceo[ Do Phaisti. 5.30 Down The Country. 6.01, Nuacht Anall, Nuacht Abhus. 6.25, Appeal. 6.40, Sports Time. 7.10, An Sagart Linn. 7.15. The Likes Of Linnane. 8.00, Bait. 9.'05, To Beguile The Time. 9.30, The Irish Language. achasain linnc i dtca1•ga nach raibh ar eolas againn ! Ta a fhios agam gur scoilteadh claigne an mhaidin sin. Ta a fhios agam an sruth aithreachais a thainig ormsa ina dhiaidh sin. Ghoill se comh m6r orm go ndeachaigh me im aonar ions6ir an champa a bhi aca, agus ba ansin a tuigeadh domh nar mhallaigh siad sinne ariamh. Da mba rud e go mbeadh an Ghaeilge againn thuigfimis cad e a bhi taobh thiar <liofa. Thuigfimis gur daoine iad a b'fhearr i bhfad na sinne, go raibh a nduchas fhein insteallta iontu, gurbh i an duchas sin a bhi a cleachtadh aca. Agus feadaim a ra gur sin an chead uair a chuala me an Ghaeilge da labhairt faoi mar ba cheart i a labhairt, go direach 6 bheola na n-eolaithc, i gcampa ar leirgeacha Mhaol Chinn Tire. Is m6r idir inne agus inniu. Is m6r idir an 'Rat Pit' de chuig Phadraig Mhic Ghiolla gan eo!as a scaip se, agus an chaoi a bios ar dheoraithe na Gaeltachta fa lathair. Farior, ni thig Jinn a sheanadh nach dteidh a mbunas thall, ach, ma theidh, is fearr fa ghiota mhaith na coinniollacha fana saothraionn siad anois, gi gur rud aifealach e go gcaithfidh siad imeacht leo ar chor ar bitµ. Ach, nuair a smaomum air, ta Padraig Mac Giolla imithe ar shlua na Firinne le fada, ach, maireann an cocas sclabh~tuil go f6ill, an cocas sin a leirigh se comh soileir, an coras sin a kirigh a dhuchais cheart don mhac seo. Agus ag deanamh tuille smaointe air, ta me cinnte go bhfuil corr-dhuine f6s fana Rosa a chuimhnionn an tar16g fhuilteach udai ar bh6thar uaigncach idir Kirkcolm agus Sreath an Radhair maidin earr 1gh fan bhliain 1934, nuair a thilg scata de Bhearl6iri aineolacha clocha lionmhara ar scata eile toisc iad a bheith ag stealladh Gacilge. Mar a duirt an tc a duin e, ni fheadfadh se titim amach ach idir Eircannaigh! 10.00, News. 10.15, Newspoint. 10.35, Music Of The Nation. 11.05 Recital. 11.35, G.A.A. Results. MONDAY 5.01, Out Of Doors. 5.15. Songs With Guitar. 5.25, Just William. 6.01. Nua~ht Agus Caint An Luain. 6.20, Announcements. 6.45, Ireland's Top Ten. 7.15, Annso Ts Annsud Sa Mhumhain. 7.30, What Are They Talking About? 8.01, Cool Breezes Jn The Sun. 8.30, The World In Pictures. 8.45, The Poets As Critics. 9.01, Aeriris. 9.30, Field And Farmhouse. lO.oo: Nuacht 10.30, Ballads At Night. 10.45, City Newsreel. Il.00, Recital. TUESDAY 5.01, The Choir Of St. Anne's School, Raheny. 5.15 The Elephant Who Couldn't Learn Irish. 5.30, Mot An Oige. 6.01, Nuacht Agus Caint Na Maine. 6.20 Announcements. 6.45, Requests From Overseas. 7.15, This Is Your Business. 7.45, The RTE Singers. 8.01, A Woman's World. 8.30, The Betrothed. 9.01, Symphony Concert. lcLJO, Today In The Dail. 10.45, Come All Ye Loyal Heroes. 11.00 Jazz Corner. 11.15, Unforgettable. WEDNESDAY 5.01. As A Boy. 5.15, Wai1ing And Wandering. 5.30 Junior Journal. 6.01. Nuacht Agus Caint Na Ceadaoine. 6.20, Announcements. 6.45, Beat The Memory Men. 7.30, A Man And His Music. 8:01, Gardening Magazine. 8.30, Farmers' Forum. 9.01, The RTE Strin3 Quartet. 9.45, Guth Aduaidh 10.30, Today Jn The Dail. J0.45, Take It Easy. 11.00, Pop Call. "Berengenas con Oueso" Le BALTASAR DE ALCAZAR [Ama'aistriu go Gaeilg ag Cregg ag n-a chuid seomrai 16istin ag 89, Carleton Rd., N.7. i gceantar Holloway de Chathair Londain Sasanaibh i mbliain an Tiarna mile, naoi gcead seasca a se.J:, Tri rud 'mo choinneail gaibhte, Greamaithe i ndol an ghra : Una aluinn, Agus muicfheoil deataithc, Agus uibh-phlandai le SU caise. 'Neos fainn dibh fa'n mhnaoi seo Una 'Fuair ormsa a leitheid de bhuaidh, 'ach a'n rud a b'abhar fuatha 'ach a'n rud taobh amuigh de Una. • Craite a bhi me le bliain fhada, Go dti an la ar chuir si romham ar phlata, Beile m6r de mhuicfheoil deataithe, Agus uibh-phlandai le SU caise. 6's ise a chead-rug lei craobh sa choimhlint, Ta ait do Una i bhfior-thoiseach an tsluaigh. Ba deacair ina dhiaidh sin bheith deimhin cinte, Den tri cineal, ce acu orthu a thug ~o bhuaidh I meid 's meachan, blas 's teangmhail, Eatorra ni thig liom aithint : Graim Una 's muicfheoil deataithe. Graim uibh-phlandai le SU caisc. Mcadaitear f6s ar ailleacht Una Bionn muicfheoil chugainn as Aracena Ariamh bhiodh cais na Spainne cluiteach Ar n-uibh-phlandai uasal mar a gceana. Ach feach comh gear 's ta an deabhaidh! Ma bhreathnaim ar an sceal gan teas. Is ionann iad uilc : Una atuinn 's muicfheoil dcataithe. Agus uibh-phlandai le SU caise. Ar a' laghad ins an chas seo, De dheasca mo chuid nua-ghranna. Beidh ar Una a bheith nios garai, 'Ag daileadh orm a cuid grastai. N6 beidh agam ina h-ait mar mhalairt, Ma fhaghaim feasta druim na laimhe, Leab m6r leathan de mhuicfheoil deataithe, Agus uibh-phlandai le SU caise ! Programan Gaidhlig SEO THiOS LIOSTA DE NA CLARTHAI GAIDHLIG AR B.B.C. NA hALBA, DON tSEACHTAIN AG TOISEACHT DIA LUAIN, 3u DEIRE F6MHAIR. DIA LUAIN: 12.00 Naidheachd na Gaidhlig 12.05/12.15 Da Cheathramh agus Fonn. 7.00/ 7.30 Clair as Gach Cearn. DIA MAIRT: 12.00 12.05/12.15 5.25/ 5.45 DIA CEADAOIN: Naidheachd na Gaidhlig. Da Cheathramh agus Fonn. Clar do Phaisti. Taifeadu a rinneadh ag an Mh6d le bliantai anuas. 12.00 • Naidheachd na Gaidhlig. La na bPaisti 7.00 Aine Ros ag cur sios ar 5heandalaiocht na hAlba. 7.15/ 7.30 Orain Ghaidhlig : Cairistiona Grannd. DIARDAOIN: 12.00 12.05/12.15 4.15/ 4.35 Naidheachd na Gaidhlig. Da Cheathramh agus Fonn. • Seirbhis Eaglasta a stiuradh ag an Urr. D6mhnall Mac Cuis, Caddonfoot. 6.35/ 7.00 Ceol ar a' Phib Mh6ir a sheinnm ag Iain Mac Dubhghaill. 7.00/ 7.30 (V.H.F.) "Anns na Garbhchriochan". Tuairsc, agallamh, orain agus ce61 6'n Ghaidhealtachd. DIA hAOINE: 12.00 Naidheachd na Gaidhlig. 12.05/12.15 Da Cheathramh agus Fonn.
RkJQdWJsaXNoZXIy NzQxNzU3